Na spotkaniu w dniu 8 kwietnia 2026r. gościła u nas po raz kolejny p. Joanna Świtała. Tym razem przedstawiła nam tematykę Świąt Bożego Narodzenia i Świąt Wielkanocnych pokazanych w malarstwie. Święta te są obecne w malarstwie Zachodu i Wschodu tj. w kulturze katolickiej i kulturze grecko-katolickiej. Często mają wspólne motywy, wzajemnie się uzupełniają, ale też często się różnią.
Obrazy te przedstawiają sceny z życia Maryi, Jezusa, Świętej Rodziny. Malarze opierali się na przekazach apostołów, a wcześniej – na apokryfach. Apokryfy to pisma o tematyce biblijnej, powstałe głównie w kręgu judaizmu lub wczesnego chrześcijaństwa, które nie zostały włączone do kanonu Pisma Świętego, ponieważ uznano je za nienatchnione. Zawierają opowieści o Jezusie, Świętej Rodzinie czy apostołach, często uzupełniając luki w kanonicznych Ewangeliach. Obejmują ewangelie, listy, apokalipsy oraz historie o postaciach biblijnych (np. Maryi, dzieciństwie Jezusa).
Pierwsze obrazy z epoki Średniowiecza pokazywały narodziny Jezusa w grocie, a nawet w ruinach zamku, a nie – jak dzisiaj znamy – w stajence czy szopce. Często łączono narodziny dzieciątka z końcowym etapem życia Chrystusa tj, z ukrzyżowaniem i śmiercią Jezusa. Maryja była obrazowana w pozycji leżącej, tulącej dzieciątko. Na obrazach były często pokazane zwierzęta: wół i osioł, symbole cierpliwości, pracy i pokory. Malowano też aniołki, pasterzy i pokłon trzech króli – mędrców z trzech różnych stron świata: Europy, Azji i Afryki. Dzieciątko jest pokazywane w promieniach chwały. Narodzenie Jezusa przedstawiają też rzeźby, często ukazujące Maryję z dzieciątkiem na kolanach.
Wielu malarzy przedstawiało ostatnie dni życia Jezusa: wjazd na osiołku do Jerozolimy, ostatnią wieczerzę, modlitwę w Ogrójcu, Golgotę, mękę w drodze krzyżowej, ukrzyżowanie i zmartwychwstanie Jezusa. Szczególnie znane są rzeźby Piety – Maryi tulącej dorosłego, zmarłego syna – Jezusa, po zdjęciu go z krzyża. Pani Joanna zauważyła, że często mylimy pojęcia: Wniebowstąpienie i Wniebowzięcie. Wniebowstąpienie dotyczy Jezusa Chrystusa, a Wniebowzięcie – dotyczy Maryi (zaśnięcie Maryi).
Pani Joasia pokazała nam na ekranie wiele obrazów i rzeźb
obrazujących temat Świąt Bożego Narodzenia i Świąt Wielkanocnych w
malarstwie. Bardzo ciekawie opowiadała o
dziełach, o ich pochodzeniu, o miejscach gdzie można je zobaczyć, o malarzach i
rzeźbiarzach, o historii malarstwa
sakralnego, o różnicach i podobieństwa sztuki Zachodu i Wschodu. Wykazała się
ogromną wiedzą i znajomością tematów sztuki i religii chrześcijańskiej.
Sprawiła, że będziemy z zainteresowaniem
patrzeć na obrazy i rzeźby, nie tylko w muzeach, ale też w katedrach,
kościołach i innych obiektach sakralnych.
Pięknie dziękujemy za wspaniały wykład i z niecierpliwością czekamy na kolejną wizytę pani Joanny Świtały!
.JPG)
